Εφημερίδα Αγγελιοφόρος (14/10/2009)
Αποκαλυπτικά στοιχεία της 2η έρευνας οικονομικής Συγκυρίας νομού Θεσσαλονίκης - «Βαρόμετρο ΕΒΕΘ»
Πτώση παραγωγής και παραγγελιών στη βιομηχανία, βουτιά προσδοκιών στο λιανεμπόριο, κατακόρυφη πτώση της κατασκευαστικής δραστηριότητας, αρνητικό το κλίμα στις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών και επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών στο νομό Θεσσαλονίκης αποτυπώνει η 2η Έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας -«Βαρόμετρο ΕΒΕΘ» που παρουσίασαν σε συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος του ΕΒΕΘ, Δημήτρης Μπακατσέλος και ο υπεύθυνος ερευνών της Palmos Analysis, Πασχάλης Τεμεκενίδης.
Οι καταναλωτές
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας του Σεπτεμβρίου 2009, καταγράφεται επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών -κατά το τελευταίο 12μηνο- κάτι που δηλώνεται από το 55% των ερωτηθέντων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 13% των νοικοκυριών (περίπου 1 στα 8) χρεώνεται όλο και περισσότερο (από 16% τον περασμένο Μάρτιο), ενώ αντίστοιχο ποσοστό (14%) δηλώνει ότι υποχρεώνεται να «τραβάει» από τις αποταμιεύσεις του, προκειμένου να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του. Μόλις το 23% (1 στα 4 νοικοκυριά) αποταμιεύει σε κάποιο βαθμό (από 20% τον περασμένο Μάρτιο), ενώ το 49% δηλώνει ότι τα φέρνει ίσα-ίσα με το εισόδημα του νοικοκυριού. Επίσης, μόνο το 4% των νοικοκυριών του νομού Θεσσαλονίκης έχει δει βελτίωση της οικονομικής του κατάστασης, κατά το προηγούμενο 12μηνο.
Πάντως, η εικόνα αυτή των νοικοκυριών του νομού Θεσσαλονίκης είναι καλύτερη του Εθνικού μέσου όρου, καθώς το σχετικό ισοζύγιο διαμορφώνεται στις -35 μονάδες στο νομό και στις -50 μονάδες σε επίπεδο χώρας, ενώ η υστέρηση σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι πολύ μεγάλη, αφού αυτός διαμορφώνεται στις -17 μονάδες.
Απαισιόδοξα τα νοικοκυριά
Επίσης, περίπου 1 στα 3 νοικοκυριά (35% του νομού) περιμένουν επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης κατά το επόμενο 12μηνο (από 48% τον περασμένο Μάρτιο), έναντι μόλις 17% που προβλέπουν βελτίωση και 39% που προβλέπουν σταθερότητα. Πάντως, οι Θεσσαλονικείς είναι λιγότερο απαισιόδοξοι σε σχέση με το μέσο όρο των Ελλήνων παραμένουν, ωστόσο, πιο απαισιόδοξοι σε σχέση με τους Ευρωπαίους καταναλωτές.
Το 83% των κατοίκων του νομού Θεσσαλονίκης εκτιμά ότι η γενική οικονομική κατάσταση της χώρας επιδεινώθηκε κατά το τελευταίο 12μηνο, ενώ το 47% εκτιμά ότι η οικονομική κατάσταση της χώρας θα επιδεινωθεί περαιτέρω και κατά το επόμενο 12μηνο (από 59% τον περασμένο Μάρτιο). Και στην απάντησή τους αυτή, οι Θεσσαλονικείς παραμένουν λιγότερο απαισιόδοξοι από τους υπόλοιπους Έλληνες με το δείκτη του ισοζυγίου θετικών-αρνητικών απαντήσεων να διαμορφώνεται στις -26 μονάδες στο Νομό Θεσσαλονίκης, έναντι -38 μονάδων του Εθνικού μέσου όρου (από -36 και -64 μονάδες, αντίστοιχα το Μάρτιο).
«Παγώνουν» οι μεγάλες αγορές
Περίπου 3 στους 4 Θεσσαλονικείς (74%) προβλέπουν ότι η ανεργία θα αυξηθεί το επόμενο 12μηνο στη χώρα, ενώ το 57% θεωρεί ότι δεν είναι τώρα η κατάλληλη στιγμή για πραγματοποίηση σημαντικών αγορών (έπιπλα, ηλεκτρικές /ηλεκτρονικές συσκευές κτλ.), έναντι μόλις 19% που θεωρεί ότι η στιγμή είναι κατάλληλη. Σημαντική πτώση αναμένεται στην αγορά αυτοκινήτου στο επόμενο 12μηνο, ενώ η μέση πτώση των πωλήσεων στο νομό Θεσσαλονίκης αναμένεται να κυμανθεί φέτος στο 25% - 30%. Απροθυμία καταγράφεται από τα νοικοκυριά του νομού Θεσσαλονίκης και για αγορά ή κατασκευή κατοικίας, ακολουθώντας τις τάσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Μόλις το 3% θεωρεί δεδομένο ότι θα προβεί σε αγορά ή ανέγερση κατοικίας (κατά το επόμενο 12μηνο) κάτι που αντιστοιχεί σε περίπου 10.000-11.000 κατοικίες, ενώ ο αριθμός αυτός μπορεί να φτάσει τις 21.000-22.000 κατοικίες, αν υλοποιήσει τις σκέψεις του για αγορά και ένα σημαντικό ποσοστό όσων δηλώνουν ότι είναι πιθανό να αγοράσουν ή να κτίσουν σπίτι, κατά το επόμενο 12μηνο (6%). Μια μέση εκτίμηση φέρνει τον αριθμό των κατοικιών που θα πωληθούν ή θα κτιστούν κατά το επόμενο 12μηνο στο Νομό Θεσσαλονίκης, στις 16.000 κατοικίες. Αντίστοιχα, πολύ χαμηλή πρόθεση καταγράφεται και για διάθεση σημαντικών χρηματικών ποσών με σκοπό την ανακαίνιση ή επισκευή/ βελτίωση κατοικίας, κατά τους επόμενους 12 μήνες.
Τέλος, καταγράφεται εξαιρετικά χαμηλή πρόθεση για αποταμίευση επιβεβαιώνοντας τα στοιχεία για επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών. Το 74% (από 77% το Μάρτιο) των νοικοκυριών δε θεωρούν πιθανό να αποταμιεύσουν, έναντι μόλις 24% (από 21% το Μάρτιο) που δηλώνει ότι είναι πιθανό να αποταμιεύσει (κατά το επόμενο 12μηνο).
Η βιομηχανία
Σε αρνητικό επίπεδο βρίσκεται ο «Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών για τη Βιομηχανία» στο νομό Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, είναι ελαφρώς πιο βελτιωμένος σε σχέση με τον αντίστοιχο εθνικό και ευρωπαϊκό δείκτη. Το ισοζύγιο θετικών – αρνητικών εκτιμήσεων βρίσκεται στις -16 μονάδες έναντι -24 μονάδων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με τους αναλυτές της Palmos Analysis, είναι εν μέρει πλασματική, καθώς δείχνει να οφείλεται, κυρίως, στην πιθανή έγκαιρη αντίδραση του κλάδου στο νομό Θεσσαλονίκης σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Αυτό καταδεικνύουν οι απαντήσεις για το επίπεδο των αποθεμάτων, το οποίο κρίνεται σχεδόν φυσιολογικό για την εποχή, κάτι που σε συνδυασμό με το αισθητά χαμηλότερο (σε σχέση με τον Εθνικό μέσο όρο) επίπεδο λειτουργικής δυναμικότητας των βιομηχανικών μονάδων της Θεσσαλονίκης (65,2%, έναντι 68,3%) οδηγεί στο προηγούμενο συμπέρασμα.
Αντιθέτως, ιδιαίτερα αρνητική είναι η αξιολόγηση των βιομηχανιών της Θεσσαλονίκης για το εξάμηνο που πέρασε, ενώ ελαφρά αισιόδοξες είναι οι εκτιμήσεις για το προσεχές εξάμηνο σε σχέση με την παραγωγή και ελαφρά απαισιόδοξες, τόσο για την απασχόληση, όσο και για το επίπεδο των τιμών (και βελτιωμένες σε σχέση με τον Μάρτιο του 2009).
Ειδικότερα, κάτω από το φυσιολογικό για την εποχή βρίσκεται -για περίπου 6 στις 10 επιχειρήσεις (56%)- το συνολικό επίπεδο των παραγγελιών και μόνο το 2% θεωρεί ότι οι παραγγελίες υπερβαίνουν τα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα. Το ποσοστό των εξαγωγικών επιχειρήσεων που θεωρούν ότι οι παραγγελίες τους από το εξωτερικό βρίσκονται κάτω από το φυσιολογικό για την εποχή επίπεδο είναι στα ίδια επίπεδα, με περίπου 6 στις 10 επιχειρήσεις (55%) να ανήκουν στην κατηγορία αυτή.
Το 57% (από 60% τον περασμένο Μάρτιο) των βιομηχανιών του Νομού Θεσσαλονίκης είδε την παραγωγή του να μειώνεται το τελευταίο εξάμηνο, έναντι μόλις 14% (από 8% τον περασμένο Μάρτιο) που δηλώνει ότι η παραγωγή του αυξήθηκε. Μάλιστα, η σύγκριση με τους αντίστοιχους δείκτες σε Εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο, δείχνει ότι η μείωση της παραγωγής στο νομό Θεσσαλονίκης ήταν σημαντικά εντονότερη από τη μείωση στην υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό εξηγεί, εν μέρει, και το μικρότερο δηλωθέν επίπεδο παραγωγικής δυναμικότητας στο νομό Θεσσαλονίκης (65,2%) σε σχέση με τον εθνικό (68,3%), αλλά και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (70,2%).
Αύξηση των παραγγελιών και κατά συνέπεια της παραγωγής τους, προβλέπουν περίπου 3 στις 10 επιχειρήσεις (28%), ενώ το 43% προβλέπει σταθερότητα και το 20% μείωση κατά το επόμενο εξάμηνο. Επίσης, το 18% των βιομηχανικών μονάδων «βλέπει» μείωση του αριθμού των απασχολουμένων στην επιχείρηση κατά το επόμενο εξάμηνο, έναντι μόλις 8% που προβλέπει αύξηση, ενώ το 72% δεν περιμένει κάποια μεταβολή.
Οι υπηρεσίες
Ιδιαίτερα αρνητικό είναι το κλίμα στις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών στο νομό Θεσσαλονίκης, όπως καταγράφεται στην Έρευνα Υπηρεσιών του «Βαρόμετρου ΕΒΕΘ». Ο σχετικός «Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών» βρίσκεται στις -24 μονάδες, έναντι -19 μονάδων σε εθνικό επίπεδο και -11 μονάδων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η πλειοψηφία από τις ερωτηθείσες επιχειρήσεις (51%) δηλώνει ότι η κατάσταση επιδεινώθηκε (κατά το τελευταίο εξάμηνο), ενώ μόλις το 15% δηλώνει βελτίωση και το 32% αναφέρει σταθερότητα. Την ίδια ώρα, μικτή εικόνα παρουσιάζουν οι επιχειρήσεις του τομέα Παροχής Υπηρεσιών στις εκτιμήσεις τους για το επόμενο εξάμηνο: το 23% θεωρεί ότι η ζήτηση θα μειωθεί (από 35% το Μάρτιο), έναντι του 30% που «βλέπει» αύξηση της ζήτησης (από 26% το Μάρτιο) και του 39% που δεν αναμένει αξιόλογη μεταβολή (από 27% το Μάρτιο). Είναι χαρακτηριστικό ότι σημαντικό ποσοστό των ερωτηθέντων δεν παίρνει θέση (8%), δείγμα της αβεβαιότητας που επικρατεί, αλλά και των αντικρουόμενων εκτιμήσεων του κλάδου.
Ηπια αρνητική είναι η εκτίμηση των επιχειρήσεων του κλάδου για την απασχόληση, καθώς μόλις το 11% προβλέπει μείωση του αριθμού των απασχολουμένων στην επιχείρηση και ακόμα μικρότερο ποσοστό (7%) προβλέπει αύξηση, με τη συντριπτική πλειοψηφία (3 στους 4 ή ποσοστό 75%) να «βλέπουν» σταθεροποίηση του αριθμού των απασχολουμένων στην επιχείρησή τους.
Το λιανικό εμπόριο
Σε αρνητικό επίπεδο βρίσκεται και ο «Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών για το Λιανικό Εμπόριο» στο νομό Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, κυμαίνεται σε επίπεδο σαφώς χειρότερο, τόσο από τον αντίστοιχο εθνικό όσο και από τον ευρωπαϊκό δείκτη. Οι εκτιμήσεις των λιανεμπορικών επιχειρήσεων της Θεσσαλονίκης παραμένουν αρνητικές τόσο γα την εξέλιξη των πωλήσεων κατά το επόμενο εξάμηνο, όσο και για την εξέλιξη του αριθμού των απασχολουμένων και των τιμών των προϊόντων.
Ειδικότερα, η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων (68%) δηλώνει ότι οι πωλήσεις τους μειώθηκαν κατά το τελευταίο εξάμηνο, ενώ μόλις το 6% δηλώνει αύξηση των πωλήσεων και το 23% αναφέρει σταθερότητα. Μάλιστα, η επιδείνωση είναι σημαντικά εντονότερη στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου στο νομό σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα.
Λιγότερες από τις μισές (41%) επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου του νομού Θεσσαλονίκης προβλέπουν περαιτέρω πτώση των παραγγελιών τους προς τους προμηθευτές τους (κατά το επόμενο εξάμηνο) και μόλις 1 στις 7 αναμένουν αύξηση.
Αντίστοιχη εμφανίζεται η τάση μείωσης των τιμών των προϊόντων, καθώς το 22% προβλέπει πτώση των τιμών κατά το επόμενο εξάμηνο, έναντι μόλις 11% που προβλέπει αύξηση.
Οι κατασκευές
Όπως ήταν αναμενόμενο, σε αρνητικό επίπεδο βρίσκεται ο «Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών για τις Κατασκευές» στο νομό Θεσσαλονίκης σε επίπεδα αντίστοιχα, τόσο του εθνικού, όσο και του ευρωπαϊκού δείκτη. Ειδικότερα, η πλειονότητα των κατασκευαστικών επιχειρήσεων (53%) αναφέρει επιδείνωση της δραστηριότητάς της, το 41% μιλά για σταθερότητα και μόλις το 6% για βελτίωση. Επιπλέον, η εικόνα επιδείνωσης είναι πολύ χειρότερη στο νομό Θεσσαλονίκης σε σχέση τόσο με την υπόλοιπη Ελλάδα όσο και με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επίσης, μόνο 1 στις 5 (21%) κατασκευαστικές επιχειρήσεις προβλέπει μείωση των τιμών των ακινήτων κατά το επόμενο εξάμηνο, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία (68%) προβλέπει σταθερότητα των τιμών και μόλις το 5% αύξηση. Η τάση μείωσης είναι πολύ μικρότερη από την υπόλοιπη Ελλάδα, καθώς ο σχετικός δείκτης ισοζυγίου θετικών-αρνητικών απαντήσεων βρίσκεται στις -15 μονάδες στο Νομό Θεσσαλονίκης, έναντι -32 μονάδων σε εθνικό και -25 μονάδων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οσον αφορά στον αριθμό των απασχολουμένων, αν και 1 στις 4 (23%) κατασκευαστικές επιχειρήσεις του νομού Θεσσαλονίκης εκτιμούν ότι θα μειωθεί ο αριθμός των ανθρώπων που απασχολούν (μέσα στο επόμενο εξάμηνο), ο σχετικός δείκτης ισοζυγίου θετικών-αρνητικών απαντήσεων βρίσκεται σε σαφώς καλύτερο σημείο σε τοπικό επίπεδο (-15 μονάδες) έναντι, τόσο του εθνικού δείκτη (-33 μονάδες), όσο και του αντίστοιχου ευρωπαϊκού δείκτη (-22 μονάδες).
